..::204::..

Azərbaycan Respublikasının Dövlət himni

MeOr4782 — Sun, 12 Dec 2010 08:47:37 GMT

Azərbaycan Respublikasının Dövlət himni

1920-ci il yanvarın 30-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Nazirlər Şurası Cümhuriyyətin milli himninin hazırlanması haqqında qərar qəbul etdi və bu məqsədlə Xalq Maarif Nazirliyi tərəfindən müsabiqə elan edildi. Lakin 1920-ci il aprelin 28-də Xalq Cümhuriyyətinin süqutu Azərbaycanın milli himnini qəbul etməyə imkan vermədi.

1992-ci il mayın 27-də parlament "Azərbaycan Respublikasının Dövlət himni haqqında" Qanun qəbul etdi. Qanuna əsasən, 1919-cu ildə böyük bəstəkar Üzeyir Hacıbəyov və şair Əhməd Cavad tərəfindən tərtib edilmiş "Azərbaycan marşı" Azərbaycanın Dövlət himni kimi təsdiq edildi.

Musiqisi: Üzeyir Hacıbəyovun
Sözləri: Əhməd Cavadındır

Azərbaycan, Azərbaycan!
Ey qəhrəman övladın şanlı Vətəni!
Səndən ötrü can verməyə cümlə hazırız!
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadiriz!
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa!
Minlərlə can qurban oldu,
Sinən hərbə meydan oldu!
Hüququndan keçən əsgər!
Hərə bir qəhrəman oldu!
Sən olasan gülüstan,
Sənə hər an can qurban!
Sənə min bir məhəbbət
Sinəmdə tutmuş məkan!
Namusunu hifz etməyə,
Bayrağını yüksəltməyə,
Cümlə gənclər müştaqdır!
Şanlı Vətən, şanlı Vətən!
Azərbaycan, Azərbaycan!

Himni yukle

Medeniyyet

MeOr4782 — Sun, 12 Dec 2010 08:39:54 GMT

ÜMUMİ MƏLUMAT:

Biz sizə ecazkar bir diyardan - Azərbaycandan, onun təkrarsız təbiətindən, çoxəsrlik mədəniyyətindən, tarixindən, bu diyarın qədim sakinlərindən - onun həyatından, müxtəlif mədəniyyətlərə və sivilizasiyalara məxsus elementləri ahəngdar şəkildə özündə birləşdirən adət və ənənələrindən söhbət açmaq istəyirik.

Azərbaycan coğrafi addır. Bu ad bir tərəfdən bu ərazidə eradan çox-çox əvvəl yaşayan əhalinin əksəriyyətinin atəşpərəst olması ilə bağlıdır. Yəni bu ərazidə yaşayan əhali odu allah sayırdılar, oda tapınırdılar. "Azər" - od, atəş deməkdir. O biri tərəfdən, Azərbaycan ərazisində qədim zamanlarda türk soylu "Azər" sözündəndir. "Azər" - "az" və "ər" tərkibindən ibarətdir. Türk dillərində "az"ın yaxşı niyyət, uğurlu tale kimi anlamları var. "Azər" - yəni "ər kişi", "ər oğlu", "od qoruyan" deməkdir. Deməli "Azərbaycan" bu ərazidə yaşayan qədim türk dilli qəbilənin adından əmələ gəlmişdir.

Azərbaycan dünyanın ən qədim insan məskənlərindən biridir. Bəşəriyyət bütün inkişaf dövrlərində bu torpaqda öz tarixini yaşamışdır. İnsanlığın ilk çağlarında Azərbaycanda insan məskənləri olmuşdur. Bugünkü bəşər mədəniyyətinin yaranması, tərəqqisi və dialektikasında Azərbaycanın öz yeri, öz payı vardır.

Zaman uzun keçmişlərin bir çox arxeoloji və memarlıq abidələrini bizim üçün qoruyub saxlamışdır. Qədim daş kitabələr, əlyazmalar, əsrlərin dərinliklərindən yadigar qalmış xalça naxışları, onları oxumağı bacaranlara, başlıcası isə oxumaq istəyənlərə çox şey danışa bilər. Azərbaycanı tanımaq, onun haqqında həqiqəti bilmək üçün bu torpağa, onun adamlarına dost gözü ilə baxmaq gərəkdir.

Azərbaycan qədim mədəniyyət ölkəsidir. Buraya köçüb gəlmış oğuz tayfaları həmin ərazidə əsrlər boyu təşəkkül tapıb sabitləşmiş, dərin köklərə malik mədəniyyətlə qarşılaşaraq, öz növbələrində bu mədəniyyəti ümumtürk mədəni ənənələri ilə zənginləşdirmişlər. Xalqımızın istedadı və yaradıcılıq qüdrəti "Kitabi-Dədə Qorqud", "Oğuznamə", "Koroğlu" və bir çox başqa epik abidələrdə təcəssüm etmişdir.

Bu bərəkətli, səxavətli və mehriban torpaq bir çox mütəfəkkirlərin, filosofların, alimlərin, şairlərin, memarların, müsiqiçilərin, rəssamların beşiyi olmuşdur. Rəvayətə görə, Zərdüşt bu torpaqda dünyaya göz açmışdır. Azərbaycan torpağı bəşəriyyətə Nizami Gəncəvi, Xaqani Şirvani, Bəhmənyar, Nəsimi, Füzuli, Nəsirəddin Tusi, Şah İsmayıl Xətai, Molla Pənah Vaqif, A.Bakıxanov, M.F.Axundov, M.Ə.Sabir, C.Məmmədquluzadə, Hüseyn Cavid, C.Cabbarlı, Səməd Vurğun, Əliağa Vahid, Rəsul Rza kimi dahilər bəxş etmişdir.

Doğma diyarın al-əlvan təbiəti Səttar Bəhlulzadə, Tahir Salahov, Toğrul Nərimanbəyov, Mikayıl Abdullayev və digər istedadlı fırça ustalarının boyakarlıq lövhələrində əksini tapmışdır.

Xalq müsiqimiz, muğamlarımız Üzeyir Hacıbəyov, Müslüm Maqomayev, Qara Qarayev, Fikrət Əmirov, Niyazi, Arif Məlikov kimi görkəmli bəstəkarları bu gün bütün dünyada səsləndirilən əsərlər bəstələməyə ruhlandırmış, Bülbül, Rəşid Behbudov kimi sehirli, ecazkar səsə malik müğənnilərə ilham vermişdir.

Məşhur Azərbaycan xalçaları sanki təbiətin bütün rənglərini, boyalarını, tarixin bütün nişanələrini özündə təcəssüm etdirir. Bu gün onlar uçan xalçalar kimi, zaman və məkan hüdudlarını aşaraq Azərbaycandan çox-çox uzaq olan ölkələrə gedib çıxırlar.

Dünyanın bir çox muzeylərində Azərbaycan ustalarının metal, keramika, ipək və ağacdan yaratdıqları dekorativ sənət nümunələri saxlanılır.

Azərbaycanda elmin və maarifin çoxəsrlik tarixi vardır. 1919-cu ildə açılmış Bakı Dövlət Universiteti, 1945-ci ildə yaradılmış Azərbaycan Elmlər Akademiyasının institutları respublikada elmin, təhsilin və mədəniyyətin inkişafında müstəsna rol oynamışlar. Bu gün respublika alimlərinin maraq dairəsinə Xəzərin dərinlikləri, kosmosun ənginlikləri, insan beyninin sirləri və s. problemlər daxildir.

Onlarla ali məktəb və texnikumlar, minlərlə məktəb, kollec və litseylər, ilahiyyət məktəbi - budur bugünkü Azərbaycanın təhsil sisteminin mənzərəsi.

Respublika alimlərinin həll etdikləri mühüm problemlərdən biri Xəzər dənizinin, Azərbaycanın müxtəlif bölgələrinin ekologiyasının qorunub saxlanmasıdır. Alimlərin səyləri sayəsində onlarla qoruq - Qızılağac, Şirvan, Zaqatala, Ağgöl, Girkan və s. yaradılmışdır.

Onilliklər boyu ölkə sənayəsini neftçıxarma, neft-kimya və neft emalı, kənd təsərrüfatını isə pambıqçılıq, üzümçülük, tərəvəzçilik və maldarlıq təmsil etmişdir.

Azərbaycanın iqtisadiyyatını canlı orqanizmə bənzətsək, etiraf edilməlidir ki, onun damarlarından neft axır. Azərbaycanda yer altından neftin, yanar qazın çıxması bu yeri hələ qədim zamanlarda hər yerdə məşhur etmişdir.

Azərbaycan ta qədimdən özünün əbədi yanan ocaqları, atəşgahları ilə məşhurdur. Abşeronda Yanardağ deyilən yer var. Naxçıvanda, Kəlbəcərdə, Masallıda, Lənkaranda, Babadağda… yerdən qaynar sular çıxır.

Suraxanıda əbədi olaraq yanan və heç vaxt sönməyən Atəşgah vardır. Əsrlər boyu dünyanın uzaq-uzaq ellərindən oda inanan, oda tapınan atəşpərəstlər, hətta Hindistandan kahinlər odu axtara-axtara gəlib onu Abşeronda tapıblar və özlərinin baş məbədlərini burada - Suraxanı Atəşgahında yaratmışlar.

Bu gün də "Azərbaycan" deyəndə göz önünə onun əsas sərvəti olan neft gəlir. Neft təkcə sərvət yox, həm də şöhrətdir. Uzaq zamanlarda bu diyara yer altından çıxıb gölməçələrdə qərar tutan xüsusi qoxusu, rəngi olan mayenin ardınca uzaq-uzaq ölkələrdən gəlirdilər. Min illər boyu tuluqlara doldurulmuş nefti Şərqə, Qərbə dəvə karvanları ilə aparırdılar. Azərbaycandan aparılan neftdən təkcə işıq üçün yox, həm də bir çox xəstəliklərdə qiymətli dərman kimi istifadə edirdilər. Əsrlər bir-birini əvəz etdikcə yaxın-uzaq ölkələrdə neftə olan tələbat durmadan artırdı.

XIX əsrdən başlayaraq bütün dünyada sənayenin yüksəlişi ilə əlaqədar olaraq neftə olan ehtiyac görünməmiş bir sürətlə artdı. Həmin əsrdən başlayaraq neft məişət vasitəsindən çıxaraq siyasətə çevrilir. Tarixə elm-texnika əsri kimi daxil olmuş XX əsrdə isə neft məsələsi dünya məsələsinə çevrilir. Neft ölkələrində xüsusi neft siyasəti, neft strateqiyası meydana gəlir.

Bu gün Azərbaycanda nəhəng enerji layihələri yerinə yetirilməkdədir. Xəzər dənizinin Azərbaycana aid olan hissəsində neft və qaz layihələri uğurla həyata keçirilir. Azərbaycan Xəzər dənizinin nəhəng enerji potensialını ilk mənimsəyən və regionun inkişafında keyfiyyətcə yeni iqtisadi modeli formalaşdıran, Avropa və Asiya arasında siyasi və ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsində, Qafqaz nəqliyyat dəhlizinin inkişafında, nəhəng layihələrin gerçəkləşməsində Xəzəryanı və Qafqaz regionunda mühüm rol oynayan bir dövlətə çevrilmişdir.

Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzünə və onun ağır nəticələrinə (Ermənistan Dağlıq Qarabağ və onun inzibati sərhədlərindən kənarda yerləşən 7 rayonu işğal edib. Ölkənin 8 milyonluq əhalisinin 1 milyonu qaçqın-köçkündür) baxmayaraq, ölkəmiz bütün potensialını səfərbər edərək demokratik inkişaf yolunda böyük uğurlar əldə etməkdədir. Azərbaycan mürəkkəb və sərt maneələri dəf edərək demokratik, hüquqi, dünyəvi dövlət quruculuğu və vətəndaş cəmiyyəti formalaşması istiqamətində mühüm və qətiyyətli addımlarını atmaqda davam edir.

Hazırda Azərbaycan Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT), Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatı (ATƏT), Avropa Şurası (AŞ), Müstəqil Dövlətlər Birliyi (MDB), GUAM, İslam Konfransı Təşkilatı (İKT), Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı (QİƏT), İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) kimi beynəlxalq təşkilatların üzvü olmaqla bərabər, Avropa Birliyi, NATO, Beynəlxalq Valyuta Fondu, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı, İslam İnkişaf Bankı və digər təşkilatlarla da fəal əməkdaşlıq edir, yeni-yeni kollektiv sənədlərə və beynəlxalq müqavilələrə qoşulur.

Tariximiz

MeOr4782 — Sun, 12 Dec 2010 08:36:57 GMT

E.ə. I minilliyin başlanğıcında Azərbaycanın cənubunda Urmiya gölü ətrafında mərkəzləşmiş dövlətin meydana gəlməsi üçün şərait yaranmışdı.

E.ə. XI əsrdə burada Manna dövləti yaranmışdır. Manna hökmdarları ölkəni vahid mərkəzdə birləşdirib, xarici hücumların qarşısını almağa çalışmışlar. Mannanın ən qüdrətli hökmdarı I Ranzunun hakimiyyəti zamanı Manna Urmiya gölü hövzəsində qüdrətli dövlətə çevrilmişdi. Onun paytaxtı İzirtu şəhəri olmuşdur.

Təxminən e.ə. 580-ci ildə Manna Midiya dövlətinin tərkibinə daxil edildi. Beləliklə, Mannanın müstəqil dövlətçiliyi başa çatdı.

E.ə 323-cü ildə - Makedoniyalı İsgəndərin ölümündən sonra, onun yaratdığı imperiya ayrı-ayrı dövlətlərə parçalandı. Azərbaycanın cənubunda Atropatena dövləti, şimalında isə Albaniya dövləti yarandı.

Atropatena dövlətinin ilk hökmdarı Atropat olmuşdur. Atropatena dövləti, əsasən, indiki Cənubi Azərbaycanın və Azərbaycan Respublikasının bəzi cənub rayonlarını əhatə etmişdir. Atropatenanın mərkəzi şəhəri Qazaka idi. 227-ci ildə İran Sasani dövləti Atropatenanın müstəqilliyinə son qoyur.

E.ə. IV əsrin axırı - III əsrin əvvəlində Azərbaycanın şimalında müstəqil Albaniya dövləti yarandı. Albaniya dövlətinin ərazisinə indiki Azərbaycan Respublikasının ərazisi, Dağıstanın cənub rayonları və Gürcüstanın Alazan (Qanıx) vadisi daxil olmuşdur. Albaniyanın müstəqilliyinə 705-ci ildə ərəblər son qoymuşdur.

Azərbaycanı eramızın III əsrində Sasani-İran imperiyası, VII əsrdə isə Ərəb xilafəti işğal etdi. Azərbaycanın bütöv halda həmin imperiyaların tərkibində olması nəticəsində ölkənin bütün bölgələri arasında daxili əlaqələr, ilk növbədə ticarət əlaqələri genişləndi. Azərbaycanın şimal və cənub, şərq və qərb bölgələri arasında etnik-siyasi və mədəni birliyin yaranması istiqamətində mühüm irəliləyiş baş verdi. İran və ərəb işğalçılarına qarşı uzun sürən birgə azadlıq mübarizəsi ölkənin türk və qeyri-türk əhalisini daha sıx birləşdirdi, onların qaynayıb-qarışmasına müsbət təsir göstərdi. Vahid xalqın yaranması prosesi sürətləndi.

VII əsrdə İslam dininin qəbul olunması vahid xalqın və dinin təşəkkülünə təkan verdi. Türk və qeyri-türk etnosları arasında din birliyinin yaranması onların yayıldığı bütün Azərbaycan ərazisində vahid adət-ənənənin təşəkkülünə, qohumluq əlaqələrinin genişlənməsinə, qaynayıb-qarışma prosesinin daha da dərinləşməsinə səbəb oldu.

Xilafət dağıldıqdan sonra IX əsrin ortalarından Azərbaycanın qədim dövlətçilik ənənələri yenidən dirçəldi. Azərbaycanda yeni siyasi dirçəliş başlandı. Sacilər, Şirvanşahlar, Salarilər, Rəvvadilər, Şəddadilər dövləti yarandı. Azərbaycan tarixində İntibah dövrü başlandı. Azərbaycan türk dili bütün ölkə ərazisində əsas ünsiyyət vasitəsinə çevrildi.

IX əsrin 70-ci illərinin sonlarından başlayaraq (879-941) Azərbaycan torpaqlarının hamısının vahid Azərbaycan dövlətinin - Sacilər dövlətinin tərkibində olması bütün ölkə miqyasında iqtisadi və mədəni əlaqələrin daha da dərinləşməsinə, etnik fərqlərin aradan qalxmasına, vahid Azərbaycan türk xalqının formalaşması prosesinin sürətlənməsinə müsbət təsir göstərdi.

IX əsrdə Azərbaycan Böyük Səlcuq İmperiyasının tərkibinə qatıldı. Eyni kökdən və dildən olan, İslamı qəbul etmiş oğuz-səlcuq türkləri ilə qədim Azərbaycan türkləri tez bir zamanda qaynayıb-qarışdılar. Azərbaycan türk xalqlarının təşəkkülü prosesi başa çatdı. Azərbaycan atabəylərinin idarə etdiyi Eldənizlər dövləti Böyük Səlcuq İmperiyasının parçalandığı dövrdə yaranmış ən qüdrətli dövlətlərdən biri oldu.

1136-cı ildə yaranmış Azərbaycan Eldənizlər dövlətinin banisi Atabəy Şəmsəddin Eldəniz idi. Eldənizlər dövləti Dərbənd keçidindən İran Körfəzinə qədər çox geniş ərazini əhatə edirdi.

1225-ci ildə Xarəzmşah Cəlaləddinin Azərbaycana yürüşü nəticəsində Eldənizlər dövləti süqut etdi. XIII əsrdə Azərbaycan monqolların dağıdıcı yürüşünə məruz qaldı. Monqol yürüşləri nəticəsində yeni bir dövlət - Hülakilər dövləti yarandı. Azərbaycan 1256-1357-ci illər arasında Hülakilər (Elxanilər) dövlətinin tərkibində olmuşdur.

1385-ci ildə Azərbaycan Əmir Teymurun və Qızıl Orda hökmdarı Toxtamışın hücumuna məruz qalır.

1410-cu ildə Qara Yusif Qaraqoyunlu dövlətini yaradır. Şimalda yerləşən Şirvanşahlar dövləti istisna olmaqla, Azərbaycanın bütün torpaqları, o cümlədən Ərməniyyə, Kürdüstan, Gürcüstanın bir hissəsi, Qərbi İran və İraq bu dövlətin tərkibinə daxil edildi. Dövlətin paytaxtı isə Təbriz şəhəri oldu.

1468-ci ildə Qaraqoyunlu dövləti süqut etdi. Ağqoyunlu dövləti onu əvəz etdi. Təbriz yeni dövlətin paytaxtı oldu, bu dövlətin qurucusu Uzun Həsən idi. Ağqoyunlu dövləti 1500-cü ildə iki yerə parçalandı və tezliklə süqut etdi.

1501-ci ilin payızında İsmayıl Təbrizə daxil oldu və Azərbaycan taxt-tacına yiyələndi. Beləliklə, paytaxtı Təbriz olmaqla, Azərbaycan Səfəvilər dövlətinin əsası qoyuldu. Bu dövlətdə əhalinin əksəriyyətini Azərbaycan türkləri təşkil edirdi. Səfəvilər dövlətinin yaranması Azərbaycan tarixində mühüm hadisə idi.

1736-cı ildə Nadir xanın özünü şah elan etməsi ilə Səfəvilər dövlətinə son qoyuldu. Nadir şah keçmiş inzibati-ərazi bölgüsünü - Şirvan, Qarabağ, Çuxursəd və Təbriz bəylər-bəyliklərini birləşdirərək, Azərbaycan adı altında vahid inzibati bölgə yaratdı.

1747-ci ildə Nadir şahın ölümündən sonra Azərbaycan müstəqil və yarımmüstəqil xanlıqlara, sultanlıqlara və məlikliklərə parçalandı. XVIII əsrin 40-cı illərində Azərbaycanın cənubunda Təbriz, Urmiya, Xoy, Qaradağ, Sərab, Marağa, Maku xanlıqları, şimal torpaqlarında Qarabağ, Gəncə, Şamaxı, Quba, Bakı, Dərbənd, Lənkəran, İrəvan xanlıqları, İlisu, Qəbələ, Ərəş, Qazax, Şəmşəddil sultanlıqları yarandı. Urmiya, Şəki, Quba və Qarabağ xanları xarici siyasətlərində Azərbaycan torpaqlarının birləşdirilməsinə nail olmağa xüsusi diqqət yetirirdilər.

1804-1813-cü illər arasında Cənubi Qafqaz uğrunda Rusiya-İran müharibəsi başladı. Bu müharibə 1813-cü il oktyabrın 12-də bağlanmış Gülüstan müqaviləsi ilə başa çatdı. Beləliklə, Azərbaycanın iki yerə parçalanmasının birinci mərhələsi başa çatdı.

1826-1828-ci illərdə baş vermiş Rusiya-İran müharibəsi Türkmənçay müqaviləsi (1828) ilə başa çatdı. Türkmənçay sülh müqaviləsi XIX əsrin ilk 30 ili ərzində baş vermiş Rusiya-İran müharibəsinə son qoydu. Xalqımızın və torpaqlarımızın iki yerə parçalanması prosesini başa çatdırdı. Beləliklə, 1828-ci ildən 1918-ci ilədək Şimali Azərbaycan çar Rusiyasının müstəmləkəsinə çevrildi.

İkinci Rusiya-İran müharibəsinin (1826-1828) gedişində İrəvan xanlığı tutulduqdan sonra (1827-ci il 1 oktyabr) ermənilərin tarixi Azərbaycan torpaqlarına köçürmə planını hüquqi cəhətdən təmin etmək üçün tədbirlər görüldü. Bu məsələ Türkmənçay müqaviləsinin XV maddəsində hərtərəfli əksini tapdı. Köçürmə prosesi nəticəsində Naxçıvan, İrəvan və Qarabağ bölgələri əhalisinin etnik tərkibi çox dəyişikliklərə məruz qalmışdı. Ermənilərin Şimali Azərbaycan torpaqlarında məskunlaşdırılması prosesi XIX əsr boyu, eləcə də sonrakı dövrlərdə davam etdirilmişdi.

Müsəlman Şərqində və türk dünyasında 1918-ci il mayın 28-də ilk dəfə yaradılan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti xalqımızın tarixinə Birinci Respublika kimi daxil olmuşdur. O, XX əsrin əvvəlində xalqımıza hüquqi dövlətçilik və sivil demokratiya ənənələrini bəxş etmişdir.

Şimali Azərbaycan 1920-ci il aprelin 28-də işğal edildikdən sonra ikinci respublika dövrü - Sovet Sosialist Respublikası dövrü başlandı. 70 ildən çox bir müddəti əhatə edən həmin dövrün ilk illərində Azərbaycan müstəqil Sovet Respublikası elan olunsa da, əslində, Moskva tərəfindən idarə olunurdu. 1922-ci ilin dekabrından etibarən o, bir müddət (1922-36-cı illər) ZSFSR-in tərkibinə, sonralar isə (1936-1991ci illər) müttəfiq respublika kimi SSRİ-nin tərkibinə qatılmışdır. Totalitar rejimin və bolşevik ideologiyasının təsiri altında yaşamasına baxmayaraq, müəyyən iqtisadi və mədəni tərəqqi yolu keçmişdir.

1988-ci il fevralın 13-də DQMV-nin mərkəzində Qarabağ məsələsi ilə əlaqədar ilk nümayiş təşkil edildi.

1990-cı illərin əvvəlində Ermənistan Azərbaycana qarşı təcavüzkar müharibəyə başladı.

1990-cı il yanvarın 20-də sovet qoşunları Azərbaycana hərbi təcavüz edərək, böyük itkilərə, günahsız insanların kütləvi qətliamına səbəb olmuş Qanlı Yanvar faciəsini törətdilər.

1990-cı ildə Heydər Əliyev Azərbaycan SSR Ali Sovetinə və Naxçıvan MSSR Ali Sovetinə deputat seçildi.

1990-cı il noyabrın 17-də Naxçıvan MSSR Ali Sovetinin Heydər Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən ilk sessiyasında respublikanın adından "sovet" və "sosialist" sözləri çıxarılmış, Naxçıvan Ali Soveti Naxçıvan MR-in Ali Məclisi adlandırılmış və Azərbaycan Respublikası Ali Soveti qarşısında üçrəngli bayrağın Azərbaycanın dövlət rəmzi kimi tanınması haqqında vəsatət qaldırılmışdır.

Muxtar Respublikada həyata keçirilən demokratik proseslərin təsiri altında və bütün demokratik qüvvələrin tələbi ilə 1991-ci il fevralın 5-də Azərbaycan SSRİ Ali Soveti sessiyasının qərarı ilə ölkə "Azərbaycan Respublikası" adlandırıldı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağı dövlət bayrağı kimi təsdiq olundu.

1991-ci avqustun 30-da Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin bərpası haqqında Bəyannamə qəbul etmişdir.

1991-ci il sentyabrın 3-də Naxçıvan MR Ali Məclisinin fövqəladə sessiyası xalq deputatı Heydər Əliyevi yekdilliklə Ali Məclisin sədri seçmişdir.

1991-ci il oktyabrın 18-də Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti Azərbaycan Respublikasının Dövlət müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktını qəbul etmişdir.

E.ə. I minilliyin başlanğıcında Azərbaycanın cənubunda Urmiya gölü ətrafında mərkəzləşmiş dövlətin meydana gəlməsi üçün şərait yaranmışdı.E.ə. XI əsrdə burada Manna dövləti yaranmışdır. Manna hökmdarları ölkəni vahid mərkəzdə birləşdirib, xarici hücumların qarşısını almağa çalışmışlar. Mannanın ən qüdrətli hökmdarı I Ranzunun hakimiyyəti zamanı Manna Urmiya gölü hövzəsində qüdrətli dövlətə çevrilmişdi. Onun paytaxtı İzirtu şəhəri olmuşdur.Təxminən e.ə. 580-ci ildə Manna Midiya dövlətinin tərkibinə daxil edildi. Beləliklə, Mannanın müstəqil dövlətçiliyi başa çatdı.E.ə 323-cü ildə - Makedoniyalı İsgəndərin ölümündən sonra, onun yaratdığı imperiya ayrı-ayrı dövlətlərə parçalandı. Azərbaycanın cənubunda Atropatena dövləti, şimalında isə Albaniya dövləti yarandı.Atropatena dövlətinin ilk hökmdarı Atropat olmuşdur. Atropatena dövləti, əsasən, indiki Cənubi Azərbaycanın və Azərbaycan Respublikasının bəzi cənub rayonlarını əhatə etmişdir. Atropatenanın mərkəzi şəhəri Qazaka idi. 227-ci ildə İran Sasani dövləti Atropatenanın müstəqilliyinə son qoyur.E.ə. IV əsrin axırı - III əsrin əvvəlində Azərbaycanın şimalında müstəqil Albaniya dövləti yarandı. Albaniya dövlətinin ərazisinə indiki Azərbaycan Respublikasının ərazisi, Dağıstanın cənub rayonları və Gürcüstanın Alazan (Qanıx) vadisi daxil olmuşdur. Albaniyanın müstəqilliyinə 705-ci ildə ərəblər son qoymuşdur.Azərbaycanı eramızın III əsrində Sasani-İran imperiyası, VII əsrdə isə Ərəb xilafəti işğal etdi. Azərbaycanın bütöv halda həmin imperiyaların tərkibində olması nəticəsində ölkənin bütün bölgələri arasında daxili əlaqələr, ilk növbədə ticarət əlaqələri genişləndi. Azərbaycanın şimal və cənub, şərq və qərb bölgələri arasında etnik-siyasi və mədəni birliyin yaranması istiqamətində mühüm irəliləyiş baş verdi. İran və ərəb işğalçılarına qarşı uzun sürən birgə azadlıq mübarizəsi ölkənin türk və qeyri-türk əhalisini daha sıx birləşdirdi, onların qaynayıb-qarışmasına müsbət təsir göstərdi. Vahid xalqın yaranması prosesi sürətləndi.VII əsrdə İslam dininin qəbul olunması vahid xalqın və dinin təşəkkülünə təkan verdi. Türk və qeyri-türk etnosları arasında din birliyinin yaranması onların yayıldığı bütün Azərbaycan ərazisində vahid adət-ənənənin təşəkkülünə, qohumluq əlaqələrinin genişlənməsinə, qaynayıb-qarışma prosesinin daha da dərinləşməsinə səbəb oldu.Xilafət dağıldıqdan sonra IX əsrin ortalarından Azərbaycanın qədim dövlətçilik ənənələri yenidən dirçəldi. Azərbaycanda yeni siyasi dirçəliş başlandı. Sacilər, Şirvanşahlar, Salarilər, Rəvvadilər, Şəddadilər dövləti yarandı. Azərbaycan tarixində İntibah dövrü başlandı. Azərbaycan türk dili bütün ölkə ərazisində əsas ünsiyyət vasitəsinə çevrildi.IX əsrin 70-ci illərinin sonlarından başlayaraq (879-941) Azərbaycan torpaqlarının hamısının vahid Azərbaycan dövlətinin - Sacilər dövlətinin tərkibində olması bütün ölkə miqyasında iqtisadi və mədəni əlaqələrin daha da dərinləşməsinə, etnik fərqlərin aradan qalxmasına, vahid Azərbaycan türk xalqının formalaşması prosesinin sürətlənməsinə müsbət təsir göstərdi.IX əsrdə Azərbaycan Böyük Səlcuq İmperiyasının tərkibinə qatıldı. Eyni kökdən və dildən olan, İslamı qəbul etmiş oğuz-səlcuq türkləri ilə qədim Azərbaycan türkləri tez bir zamanda qaynayıb-qarışdılar. Azərbaycan türk xalqlarının təşəkkülü prosesi başa çatdı. Azərbaycan atabəylərinin idarə etdiyi Eldənizlər dövləti Böyük Səlcuq İmperiyasının parçalandığı dövrdə yaranmış ən qüdrətli dövlətlərdən biri oldu.1136-cı ildə yaranmış Azərbaycan Eldənizlər dövlətinin banisi Atabəy Şəmsəddin Eldəniz idi. Eldənizlər dövləti Dərbənd keçidindən İran Körfəzinə qədər çox geniş ərazini əhatə edirdi.1225-ci ildə Xarəzmşah Cəlaləddinin Azərbaycana yürüşü nəticəsində Eldənizlər dövləti süqut etdi. XIII əsrdə Azərbaycan monqolların dağıdıcı yürüşünə məruz qaldı. Monqol yürüşləri nəticəsində yeni bir dövlət - Hülakilər dövləti yarandı. Azərbaycan 1256-1357-ci illər arasında Hülakilər (Elxanilər) dövlətinin tərkibində olmuşdur.1385-ci ildə Azərbaycan Əmir Teymurun və Qızıl Orda hökmdarı Toxtamışın hücumuna məruz qalır.1410-cu ildə Qara Yusif Qaraqoyunlu dövlətini yaradır. Şimalda yerləşən Şirvanşahlar dövləti istisna olmaqla, Azərbaycanın bütün torpaqları, o cümlədən Ərməniyyə, Kürdüstan, Gürcüstanın bir hissəsi, Qərbi İran və İraq bu dövlətin tərkibinə daxil edildi. Dövlətin paytaxtı isə Təbriz şəhəri oldu.1468-ci ildə Qaraqoyunlu dövləti süqut etdi. Ağqoyunlu dövləti onu əvəz etdi. Təbriz yeni dövlətin paytaxtı oldu, bu dövlətin qurucusu Uzun Həsən idi. Ağqoyunlu dövləti 1500-cü ildə iki yerə parçalandı və tezliklə süqut etdi.1501-ci ilin payızında İsmayıl Təbrizə daxil oldu və Azərbaycan taxt-tacına yiyələndi. Beləliklə, paytaxtı Təbriz olmaqla, Azərbaycan Səfəvilər dövlətinin əsası qoyuldu. Bu dövlətdə əhalinin əksəriyyətini Azərbaycan türkləri təşkil edirdi. Səfəvilər dövlətinin yaranması Azərbaycan tarixində mühüm hadisə idi.1736-cı ildə Nadir xanın özünü şah elan etməsi ilə Səfəvilər dövlətinə son qoyuldu. Nadir şah keçmiş inzibati-ərazi bölgüsünü - Şirvan, Qarabağ, Çuxursəd və Təbriz bəylər-bəyliklərini birləşdirərək, Azərbaycan adı altında vahid inzibati bölgə yaratdı.1747-ci ildə Nadir şahın ölümündən sonra Azərbaycan müstəqil və yarımmüstəqil xanlıqlara, sultanlıqlara və məlikliklərə parçalandı. XVIII əsrin 40-cı illərində Azərbaycanın cənubunda Təbriz, Urmiya, Xoy, Qaradağ, Sərab, Marağa, Maku xanlıqları, şimal torpaqlarında Qarabağ, Gəncə, Şamaxı, Quba, Bakı, Dərbənd, Lənkəran, İrəvan xanlıqları, İlisu, Qəbələ, Ərəş, Qazax, Şəmşəddil sultanlıqları yarandı. Urmiya, Şəki, Quba və Qarabağ xanları xarici siyasətlərində Azərbaycan torpaqlarının birləşdirilməsinə nail olmağa xüsusi diqqət yetirirdilər.1804-1813-cü illər arasında Cənubi Qafqaz uğrunda Rusiya-İran müharibəsi başladı. Bu müharibə 1813-cü il oktyabrın 12-də bağlanmış Gülüstan müqaviləsi ilə başa çatdı. Beləliklə, Azərbaycanın iki yerə parçalanmasının birinci mərhələsi başa çatdı.1826-1828-ci illərdə baş vermiş Rusiya-İran müharibəsi Türkmənçay müqaviləsi (1828) ilə başa çatdı. Türkmənçay sülh müqaviləsi XIX əsrin ilk 30 ili ərzində baş vermiş Rusiya-İran müharibəsinə son qoydu. Xalqımızın və torpaqlarımızın iki yerə parçalanması prosesini başa çatdırdı. Beləliklə, 1828-ci ildən 1918-ci ilədək Şimali Azərbaycan çar Rusiyasının müstəmləkəsinə çevrildi.İkinci Rusiya-İran müharibəsinin (1826-1828) gedişində İrəvan xanlığı tutulduqdan sonra (1827-ci il 1 oktyabr) ermənilərin tarixi Azərbaycan torpaqlarına köçürmə planını hüquqi cəhətdən təmin etmək üçün tədbirlər görüldü. Bu məsələ Türkmənçay müqaviləsinin XV maddəsində hərtərəfli əksini tapdı. Köçürmə prosesi nəticəsində Naxçıvan, İrəvan və Qarabağ bölgələri əhalisinin etnik tərkibi çox dəyişikliklərə məruz qalmışdı. Ermənilərin Şimali Azərbaycan torpaqlarında məskunlaşdırılması prosesi XIX əsr boyu, eləcə də sonrakı dövrlərdə davam etdirilmişdi.Müsəlman Şərqində və türk dünyasında 1918-ci il mayın 28-də ilk dəfə yaradılan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti xalqımızın tarixinə Birinci Respublika kimi daxil olmuşdur. O, XX əsrin əvvəlində xalqımıza hüquqi dövlətçilik və sivil demokratiya ənənələrini bəxş etmişdir.Şimali Azərbaycan 1920-ci il aprelin 28-də işğal edildikdən sonra ikinci respublika dövrü - Sovet Sosialist Respublikası dövrü başlandı. 70 ildən çox bir müddəti əhatə edən həmin dövrün ilk illərində Azərbaycan müstəqil Sovet Respublikası elan olunsa da, əslində, Moskva tərəfindən idarə olunurdu. 1922-ci ilin dekabrından etibarən o, bir müddət (1922-36-cı illər) ZSFSR-in tərkibinə, sonralar isə (1936-1991ci illər) müttəfiq respublika kimi SSRİ-nin tərkibinə qatılmışdır. Totalitar rejimin və bolşevik ideologiyasının təsiri altında yaşamasına baxmayaraq, müəyyən iqtisadi və mədəni tərəqqi yolu keçmişdir.1988-ci il fevralın 13-də DQMV-nin mərkəzində Qarabağ məsələsi ilə əlaqədar ilk nümayiş təşkil edildi.1990-cı illərin əvvəlində Ermənistan Azərbaycana qarşı təcavüzkar müharibəyə başladı.1990-cı il yanvarın 20-də sovet qoşunları Azərbaycana hərbi təcavüz edərək, böyük itkilərə, günahsız insanların kütləvi qətliamına səbəb olmuş Qanlı Yanvar faciəsini törətdilər.1990-cı ildə Heydər Əliyev Azərbaycan SSR Ali Sovetinə və Naxçıvan MSSR Ali Sovetinə deputat seçildi.1990-cı il noyabrın 17-də Naxçıvan MSSR Ali Sovetinin Heydər Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən ilk sessiyasında respublikanın adından "sovet" və "sosialist" sözləri çıxarılmış, Naxçıvan Ali Soveti Naxçıvan MR-in Ali Məclisi adlandırılmış və Azərbaycan Respublikası Ali Soveti qarşısında üçrəngli bayrağın Azərbaycanın dövlət rəmzi kimi tanınması haqqında vəsatət qaldırılmışdır.Muxtar Respublikada həyata keçirilən demokratik proseslərin təsiri altında və bütün demokratik qüvvələrin tələbi ilə 1991-ci il fevralın 5-də Azərbaycan SSRİ Ali Soveti sessiyasının qərarı ilə ölkə "Azərbaycan Respublikası" adlandırıldı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağı dövlət bayrağı kimi təsdiq olundu.1991-ci avqustun 30-da Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin bərpası haqqında Bəyannamə qəbul etmişdir.1991-ci il sentyabrın 3-də Naxçıvan MR Ali Məclisinin fövqəladə sessiyası xalq deputatı Heydər Əliyevi yekdilliklə Ali Məclisin sədri seçmişdir.1991-ci il oktyabrın 18-də Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti Azərbaycan Respublikasının Dövlət müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktını qəbul etmişdir.1991-ci il dekabrın 26-da Xankəndi şəhəri erməni təcavüzkarları tərəfindən işğal olunmuşdur.
1992-ci il fevralın 26-da Xocalıda XX əsrin ən dəhşətli soyqırımı, bəşər tarixinə yazılmış ən ağır, ən qəddar və dözülməz kütləvi terror aktlarından biri törədilmişdir.

1992-ci il mayın 8-də Şuşa şəhəri erməni təcavüzkarları tərəfindən işğal olunmuşdur.

1992-ci il mayın 18-də Laçın rayonu erməni təcavüzkarları tərəfindən işğal olunmuşdur.

1992-ci il mayın 27-də Azərbaycan Respublikasının Dövlət himni təsdiq edilmişdir.

1992-ci il avqustun 18-də Naxçıvanda yerləşən 75-ci motoatıcı diviziyanın heyəti Rusiyaya yola salınmış və hərbi əmlakın bütünlüklə Milli Ordunun briqadasına verilməsi haqqında akt imzalanmışdır.

1992-ci il oktyabrın 2-də Qubadlı rayonu erməni təcavüzkarları tərəfindən işğal olunmuşdur.

1992-ci ildə Azərbaycan Birləşmiş Millətlər Təşkilatına, sonradan Avropa Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatı (ATƏT) adlandırılan Avropa Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Müqaviləsinə (ATƏM) üzv oldu.

1993-cü il aprelin 2-də Xocavənd rayonu erməni təcavüzkarları tərəfindən işğal olunmuşdur.

1993-cü il iyunun 9-da görkəmli dövlət xadimi Heydər Əliyev xalqın təkidli tələbi ilə yenidən hakimiyyətə qayıtmışdır.

1993-cü il iyunun 15-də Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilmişdir.

1993-cü il iyunun 17-də Ağdərə rayonu erməni təcavüzkarları tərəfindən işğal olunmuşdur.

1993-cü il iyunun 24-də Milli Məclisin qərarı ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətləri Ali Sovetinin sədri Heydər Əliyevə verilmişdir.

1993-cü il iyulun 23-də Ağdam rayonu erməni təcavüzkarları tərəfindən işğal olunmuşdur.

1993-cü il avqustun 23-də Füzuli və Cəbrayıl rayonları erməni təcavüzkarları tərəfindən işğal olunmuşdur.

1993-cü il avqustun 31-də Qubadlı rayonu erməni təcavüzkarları tərəfindən işğal olunmuşdur.

1993-cü il oktyabrın 3-də Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilmişdir.

1993-cü il oktyabrın 29-da Zəngilan rayonu erməni təcavüzkarları tərəfindən işğal olunmuşdur.

1994-cü il martın 29-da Milli Məclis 20 Yanvar hadisələrinə hüquqi-siyasi qiymət vermişdir.

1994-cü il sentyabın 20-də "Əsrin müqaviləsi" imzalanmışdır.

1996-cı il fevralın 2-də Azərbaycan gənclərinin I Forumu keçirilmişdir.

1998-ci il fevralın 10-da Milli Məclis ölüm hökmünün ləğvi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Qanun qəbul etmişdir.

1998-ci il martın 26-da 31 Mart - Azərbaycanlıların soyqırımı günü haqqında Fərman imzalanmışdır.

1998-ci il oktyabrın 11-də Heydər Əliyev növbəti dəfə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilmişdir.

1999-cu il fevralın 2-də Azərbaycan gənclərinin II Forumu keçirilmişdir.

2001-ci il yanvarın 17-də Avropa Şurası Nazirlər Komitəsi Azərbaycanın Avropa Şurasına tamhüquqlu üzv qəbul olunması haqqında qərar qəbul etmişdir.

2001-ci il yanvarın 25-də Heydər Əliyevin iştirakı ilə Strasburqda Avropa Şurasının binası önündə Azərbaycanın Dövlət bayrağı ucaldılmışdır.

2001-ci il noyabrın 9-10-da Dünya Azərbaycanlılarının I Qurultayı keçirilmişdir.

2002-ci il avqustun 24-də Konstitusiyaya dəyişikliklər və əlavələr edilməsi üçün ümumxalq səsverməsi yolu ilə Referendum aktı qəbul edilmişdir.

2003-cü il avqustun 4-də İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasının Baş naziri təyin olunmuşdur.

2003-cü il oktyabrın 1-də ulu öndər Heydər Əliyevin Azərbaycan xalqına son müraciəti olmuşdur.

olmuşdur.2003-cü il oktyabrın 15-də İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilmişdir.

2003-cü il dekabrın 12-də Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev vəfat etmişdir.

2004-cü il fevralın 3-də Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri layihəsinin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı sənədlər imzalanmışdır.

2006-cı il martın 16-da Dünya Azərbaycanlılarının II Qurultayı keçirilmişdir.

2006-cı il iyulun 13-də Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin təntənəli açılış mərasimi olmuşdur.

2007-ci il noyabrın 21-də Gürcüstanda Bakı-Tbilisi-Axalkalaki-Qars dəmir yolu tikintisinin təməlqoyma mərasimi keçirilmişdir.

H.ƏLİYEVİN MÜDRİK KƏLAMLARI...

MeOr4782 — Sun, 12 Dec 2010 08:14:47 GMT

ONUN MÜDRİK KƏLAMLARI...

Bunlari bilmek hamımız ücün xeyirlidir...

Xatiresine hörmətlə....

ETRAFLI:

Böyük siyasəti kiçik hisslərə, xırda mənfəətlərə bağlamaq olmaz.
Kim müxalifətdə durursa-dursun, ancaq Vətəninə, xalqına, mənəviyyatına, məsləkinə müxalifətdə durmasın.
Xalq dövlət üçün yox, dövlət xalq üçün olmalıdır.
Həqiqi mənəviyyatı milyonlara, milyardlara da almaq mümkün deyildir. Amma milyonları, milyardları olan adamlar cəmiyyətdə mənəviyyatsız heç bir şeydirlər.
Tarix həmişə hər şeyi öz yerinə qoyur.
Əgər hər hansı ölkənin xalqları öz hüquqlarını anlayır və onları qoruya bilirsə, o zaman ən kiçik dövlət belə ən böyük məmləkət qədər güclü olar.
Azadlıq və istiqlaliyyət hər bir xalqın milli sərvətidir.
Başqasının fikrinə hörmət etmək, ondan faydalı bir şey götürmək qabiliyyəti hər bir adama lazımdır.
Bir hadisənin qarşısını almaq, o hadisə baş verəndən sonra onun nəticələrini aradan götürməkdən daha asandır.
Hər bir insan həyatda öz yerini tapmalıdır. Amma öz yerini, özünə məxsus olan yerini tapmalıdır.
Heç kim əbədi qalib ola bilməz.
Heç bir ölkə, ən böyük bir ölkə də yalnız öz çərçivəsində iqtisadiyyatını lazımi səviyyədə inkişaf etdirə bilməz.
Kim ki, biliyindən, bacarığından artıq iddialar edir o, həmişə məğlub olur.
Dövlət, ölkə nə qədər çox xalqı birləşdirsə, bir o qədər zəngin olur, çünki onların hər biri ümumdünya mədəniyyətinə və sivilizasiyasına öz töhfəsini verir.
İnsanların mənəvi sərvətlərinin hamısından dinin fərqi ondadır ki, o, dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq həmişə insanları dostluğa, həmrəyliyə, birliyə dəvət etmişdir.
Sənətdə hər kəsin öz yeri var. Heç kəs kiminsə yerini almır.
Heç bir ölkəni özünə düşmən hesab etməməlisən.
Həyatda şərəflə şərəfsizliyi, şəxsi rifahla ictimai borcu, tamahkarlıqla vicdanlılığı hər bir kəs özü seçir.
Rüşvətxoru, oğrunu qəhrəman etmək öz xalqına xəyanət etməkdir.
Ədalətsizliklə ədaləti bərpa etmək olmaz.
İqtisadiyyatı güclü olan dövlət hər şeyə qadirdir.
Sülh danışıqlarını cəsarətlə apara bilmək üçün güclü orduya malik olmaq lazımdır.
İlk işə başlayan şəxslərin üzərinə həmişə çox böyük, şərəfli vəzifələr düşür.
Öz ana dilini bilməyən adamlar şikəst adamlardır!
Ağıl olan yerdə zora ehtiyac yoxdur.
Rüşvətxorluq bizi içimizdən yeyir.
Yol - iqtisadiyyat, mədəniyyət, bir sözlə həyat deməkdir.
Xalqı həmişə mənəviyyat birləşdirmişdir. Çünki başqa əsaslara nisbətən mənəvi əsaslar daha üstündür.
Müstəqilliyin əldə olunması nə qədər çətindirsə, onun saxlanılması, daimi, əbədi olması bundan da çətindir.
Vəzifədən ötrü yaşayan adamlar bədbəxt adamlardır.
Dövlət xalqın işi olmalıdır.
Dövlət onun ərazisində yaşayan əhalinin təminatçısı olmalıdır.
Bizim bütün təbii sərvətlərimiz xalqa məxsusdur və bu sərvətlərdən istifadə olunmasında heç kəsin müstəsna haqqı yoxdur.
Həqiqəti gizlətmək, həqiqətin üstünü basdırmaq olmaz.
Heç bir vətəndaş ictimai-siyasi həyata biganə qalmamalıdır.
Xalqla ordunun birliyi həm xalqın qüdrətini artırır, həm də ordunu daha qüvvətli edir.
Dünya ümumiyyətlə quruculuqla, tikib-yaratmaqla yaşayıb, inkişaf edib.
Xalq bir çox xüsusiyyətləri ilə tanınır, sayılır və dünya xalqları içərisində fərqlənir. Bu xüsusiyyətlərdən ən yüksəyi, ən böyüyü mədəniyyətdir.
Yüksək mədəniyyətə malik olan xalq həmişə irəli gedəcək, həmişə yaşayacaq, həmişə inkişaf edəcəkdir.
Mədəniyyət bəşəriyyətin topladığı ən yaxşı nümunələrlə xalqları zənginləşdirir.
Müstəqillik yolu qədər çətin yol yoxdur.
Ölkələr arasında dostluq münasibətlərinin möhkəmlənməsinə mədəniyyət və elm sahəsində əlaqələrin təsiri böyükdür.
Xalq həmişə öz ziyalıları, öz mədəniyyəti, öz elmi ilə tanınır.
Xalq gərək daim öz kökünü xatırlasın.
Tariximizin hər səhifəsi bizim üçün əzizdir.
Tarixi olduğu kimi qəbul etmək, dərk etmək və olduğu kimi qiymətləndirmək lazımdır.
Tariximiz bizim üçün dərs olmalıdır.
Tarix heç nəyi silmir.
Xalq milli əhval-ruhiyyə ilə milli mənlik zirvəsinə qalxırsa, onun başında duran adamlar isə öz şəxsi mənafelərinə görə xalqın başından basılarsa, bax, bu, xalqın ən böyük faciəsidir.
Kiməsə qarşı ədalətsizlik edilibsə, bu ədalətsizliyin qarşısını ədalətlə almaq lazımdır. Amma ədalətsizliyə qarşı daha böyük bir cinayət törətmək, ədalətsizlikdən də betərdir.
Heç vaxt inamımızdan, dinimizdən uzaqlaşmayacağıq və bu mənəvi mənbələrimizdən istifadə edərək gələcəyimizi quracağıq!
Quran-şərifin bizə verdiyi tövsiyələr, dərs, göstərdiyi yolları paklığa, düzlüyə, doğruluğa, sədaqətə, qəhrəmanlığa, cəsarətə, cəsurluğa dəvət edən tələblərdir, tövsiyələrdir.
Biz təbiətə qarşı zor işlədə bilmərik.
Cəmiyyətin gələcək tərəqqisi bir çox cəhətdən indi gənclərimizə nəyi və necə öyrətməyimizdən asılı olacaqdır.
Rəhbərlik etmək, yəni adamları öyrətmək və tərbiyələndirmək üçün gərək mənəvi haqqın olsun.
İnsan mənəviyyat üçün yaşamalıdır. Mənəviyyatını qoruyan, yaşadan insan əbədi olacaqdır.
Hamı bir boyda ola bilməz, hamının eyni fikri ola bilməz.
Fikir müxtəlifliyi təbii hadisədir.
Quranı-Kərimin gün Azərbaycanda Allahın yolu ilə getməyimiz üçün məşəldir.
Hər bir xalqın milliliyini, mənəvi dəyərlərini yaşadan, inkişaf etdirən onun dilidir.
Dil böyük bir aləmdir.
Ana dilini bilməmək, ana dilini qiymətləndirməmək, şübhəsiz ki, xalq qarşısında böyük qəbahətdir.
Hər bir xalq öz dili ilə yaranır. Ancaq xalqın dilini yaşatmaq, inkişaf etdirmək və dünya mədəniyyəti səviyyəsinə qaldırmaq xalqın qabaqcıl adamlarının, elm, bilik xadimlərinin fəaliyyəti nəticəsində mümkün olur.
Xalq azadlıq uğrunda mübarizə apararkən qurbanlar verməlidir. Keçmişdə də belə olmuşdur, bu gün də belədir, gələcəkdə də belə olacaqdır.
Hər bir alim qiymətlidir. Ancaq nəzəriyyəni təcrübə ilə birləşdirən, fikirlərini tətbiq edə bilən və onlardan əməli nəticə götürə bilən, cəmiyyətə, ölkəyə, xalqa konkret fayda gətirən insanlar alimlərin sırasında xüsusi yer tuturlar.
Görkəmli şəxsiyyətlər xalqın zəkasını, elmini, mədəniyyətini, mənəviyyatını dünyaya nümayiş etdirirlər.
Demokratiya insanların şüurunda dəyişiklik deməkdir. Bu dəyişiklik inqilabla olmur, təkamül yolu ilə, tədricən gedir.
Vətən müharibəsi bütün xalqın, hər bir vətəndaşın öz şərəf və namusunu qorumaq üçün aparılan müharibədir!
Ziyalıların, mədəniyyət xadimlərinin, elm xadimlərinin cəmiyyətdə hörmətini qaldırmaq lazımdır.
Ziyalılıq kütləvi ola bilməz. Alim, şair, bəstəkar, rəssam, yazıçı, artist - bunlar fitri istedada malik olan nadir adamlardır.
Milli azadlığa nail olmaq üçün milli oyanış, milli dirçəliş, milli ruhun canlanması lazımdır.
Vətənpərvərlik insanın daxilindəki duyğulardır. Əgər bunlar yoxdrusa, o insan mənəviyyatsızdır.
Gərək nəbzin Vətənin nəbzi ilə vursun.
Tənqid həmişə işə kömək edir.
Xalqın, Vətənin taleyi hər bir insanın taleyinə çevrilməlidir!

Heydər Əliyev Fondu

MeOr4782 — Sun, 12 Dec 2010 08:07:23 GMT

FONDUN SİMVOLU

ETRAFLI:

2004-cü ilin iyununda "Heydər Əliyev Fondunun loqosu" müsabiqəsi keçirilmişdir. Müsabiqəyə 2500-ə yaxın loqo təqdim edilmişdir. Seçilmiş 2 loqonun müxtəlif cizgiləri birləşdirilərək Heydər Əliyev Fondunun loqosu qəbul edilmişdir. Əliyev Faiq Becan oğlu və "Deadline" şirkəti 2004-cü ilin sonunda qalib elan olunmuşdurlar.
Heydər Əliyev Fondunun loqosu səkkizguşəli ulduzun içərisində Heydər Əliyev inisiallarının "H.Ə" əmələ gətirdiyi səkkizguşəli ulduzdan ibarətdir. Səkkizguşəli ulduz şumerdən gəlmədir. Zərdüştlükdə onun fəlsəfəsi açılır: səma, yer, su, hava, bitki, heyvanat, insanat, ad. Bu həm də sadədən aliyə doğru inkişafı göstərir. İnisialları əhatə edən səkkizguşəli ulduz Azərbaycan xalqının öz dahi oğlu Heydər Əliyevin ideyaları ətrafında birləşməsini göstərir.
Loqoda iki rəng qəbul edilmişdir: göy və qızılı. Göy rəng səmanı, demokratiyanı, düzlüyü, təmizliyi, günahsızlığı, dincliyi, etibarlılığı, səmimiliyi, əminliyi, milliliyi göstərir. Qızılı rəng isə günəş, sülh, inkişaf, işıqlı gələcək simvoludur.
Hər iki rəng ümummilli lider Heydər Əliyevin istək və arzularını, ideyalarını əks etdirir.

AZƏRBAYCAN XALQININ ÜMUMMİLLİ LİDERİ HEYDƏR ƏLİRZA OĞLU ƏLİYEV

MeOr4782 — Sun, 12 Dec 2010 07:59:03 GMT

AZƏRBAYCAN XALQININ ÜMUMMİLLİ LİDERİ HEYDƏR ƏLİRZA OĞLU ƏLİYEV

Heydər Əlirza oğlu Əliyev 1923-cü il mayın 10-da Azərbaycanın Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. O, 1939-cu ildə Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunu bitirdikdən sonra Azərbaycan Sənaye İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) memarlıq fakültəsində təhsil almışdır. Başlanan müharibə ona təhsilini başa çatdırmağa imkan verməmişdir.
1941-ci ildən Heydər Əliyev Naxçıvan MSSR Xalq Daxili İşlər Komissarlığında və Naxçıvan MSSR Xalq Komissarları Sovetində şöbə müdiri vəzifəsində işləmiş və 1944-cü ildə dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında işə göndərilmişdir. Bu dövrdən təhlükəsizlik orqanları sistemində çalışan Heydər Əliyev 1964-cü ildən Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsi sədrinin müavini, 1967-ci ildən isə sədri vəzifəsində işləmiş, general-mayor rütbəsinə qədər yüksəlmişdir. Həmin illərdə o, Leninqrad şəhərində (indiki Sankt-Peterburq) xüsusi ali təhsil almış, 1957-ci ildə isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirmişdir.
Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin 1969-cu il iyul plenumunda Heydər Əliyev Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçilərək respublikanın rəhbəri olmuşdur. 1982-ci ilin dekabrında Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosunun üzvü seçilən Heydər Əliyev SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilmiş və SSRİ-nin rəhbərlərindən biri olmuşdur. Heydər Əliyev iyirmi il ərzində SSRİ Ali Sovetinin deputatı, beş il isə SSRİ Ali Soveti sədrinin müavini olmuşdur.
Heydər Əliyev 1987-ci ilin oktyabrında Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosunun və şəxsən Baş katib Mixail Qorbaçovun yeritdiyi siyasi xəttə etiraz əlaməti olaraq, tutduğu vəzifələrdən istefa vermişdir.
Heydər Əliyev 1990-cı ilin 20 yanvarında sovet qoşunlarının Bakıda törətdiyi qanlı faciə ilə əlaqədar ertəsi gün Azərbaycanın Moskvadakı nümayəndəliyində bəyanatla çıxış edərək, Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş cinayətin təşkilatçıları və icraçılarının cəzalandırılmasını tələb etmişdir. O, Dağlıq Qarabağda yaranmış kəskin münaqişəli vəziyyətlə bağlı SSRİ rəhbərliyinin ikiüzlü siyasətinə etiraz əlaməti olaraq, 1991-ci ilin iyulunda Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının sıralarını tərk etmişdir.
1990-cı ilin iyulunda Azərbaycana qayıdan Heydər Əliyev ilk əvvəl Bakıda, sonra isə Naxçıvanda yaşamış, həmin ildə də Azərbaycan Ali Sovetinə deputat seçilmişdir. O, 1991-1993-cü illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri, Azərbaycan Respublikası Ali Soveti sədrinin müavini olmuşdur. Heydər Əliyev 1992-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasının Naxçıvan şəhərində keçirilmiş təsis qurultayında partiyanın sədri seçilmişdir.
1993-cü ilin may-iyununda hökumət böhranının son dərəcə kəskinləşməsi ilə ölkədə vətəndaş müharibəsinin baş verməsi və müstəqilliyin itirilməsi təhlükəsi yarandıqda Azərbaycan xalqı Heydər Əliyevin hakimiyyətə gətirilməsi tələbi ilə ayağa qalxdı. Azərbaycanın o zamankı rəhbərləri Heydər Əliyevi rəsmən Bakıya dəvət etməyə məcbur oldular. Heydər Əliyev 1993-cü il iyunun 15-də Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçildi, iyulun 24-də isə Milli Məclisin qərarı ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətlərini həyata keçirməyə başladı.
1993-cü il oktyabrın 3-də ümumxalq səsverməsi nəticəsində Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. O, 1998-ci il oktyabrın 11-də xalqın yüksək fəallığı şəraitində keçirilən seçkilərdə səslərin 76,1 faizini toplayaraq, yenidən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilmişdir. 2003-cü il oktyabrın 15-də keçirilən prezident seçkilərində namizədliyinin irəli sürülməsinə razılıq vermiş Heydər Əliyev səhhətində yaranmış problemlərlə əlaqədar seçkilərdə iştirak etməkdən imtina etmişdir.
Dekabrın 12-də Azərbaycanın ümummilli lideri, Prezident Heydər Əliyev Amerika Birləşmiş Ştatlarının Klivlend Klinikasında vəfat etmişdir.
Heydər Əliyev bir çox dövlət orden və medallara, beynəlxalq mükafatlara layiq görülmüş, müxtəlif ölkələrin universitetlərinin fəxri doktoru seçilmişdir.
Heydər Əliyev dörd dəfə Lenin ordeni, Qırmızı Ulduz ordeni və çoxlu medallarla təltif edilmiş, iki dəfə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adını almış, bir çox xarici dövlətlərin orden və medalları ilə təltif olunmuşdur.
27 mart 1997-si il - Kiyevdə Azərbaycanın dövlət başçısına Ukraynanın ali mükafatı "Yaroslav Mudrı" ordeni təqdim edilmişdir.
13 aprel 1999-cu il - Prezident Heydər Əliyev Türkiyənin ən nüfuzlu mükafatı - "Atatürk Sülh Mükafatına" layiq görülmüşdür.
20 yanvar 2001-ci il - Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevə Moskva Dövlət Universitetinin "Fəxri professoru" adı verilmişdir.
3 aprel 2003-cü il - Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyev Rusiya Federasiyasının Təhlükəsizlik, Müdafiə və Hüquq Qaydası Problemləri Akademiyasının professoru və həqiqi üzvü seçilmiş, Y.V.Andropov adına mükafata layiq görülmüşdür.
10 may 2003-cü il - Rusiyanın yüksək mükafatı - Müqəddəs Apostol Andrey Pervozvannı ordeni ilə təltif olunması barədə Fərman imzalanmışdır.

Derslik siyaset

MeOr4782 — Sun, 12 Dec 2010 07:56:37 GMT

Ümumtəhsil məktəbləri üçün yeni dərsliklərin hazırlanması məsələsi hər zaman Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin diqqət mərkəzində olub. Ulu öndər bu sahədə aparılan işlərlə müntəzəm maraqlanıb, daim Azərbaycan dili, Azərbaycan ədəbiyyatı, Azərbaycan tarixi dərsliklərinin təhsil sistemində müstəsna əhəmiyyətə malik olduğunu vurğulayıb.
Dərsliklərin nəşri və çapı işləri Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 29 yanvar 2002-ci il tarixli, 668 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş «Dövlət satınalmaları haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq tender yolu ilə həyata keçirilir.
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 19 mart 2004-cü il tarixli, 56S nömrəli Sərəncamına uyğun olaraq dövlət ümumtəhsil məktəblərinin I-XI sinif şagirdlərinin dərsliklərlə pulsuz təmin olunması işini tənzimləmək məqsədilə hazırlanan «Dərsliklərin nəşri, çapı və paylanması qaydaları» 08 dekabr 2004-cü il tarixli, 3103 nömrəli Şəhadətnamə ilə Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyata alınıb.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 20 fevral 2003-cü il tarixli, 854 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş «2003-2005-ci illər üçün Azərbaycan Respublikasında yoxsulluğun azaldılması və iqtisadi inkişaf üzrə Dövlət Proqramı»na uyğun olaraq 2003-2005-ci illər ərzində ümumtəhsil məktəblərinin I-XI sinif şagirdlərinin dərsliklərlə pulsuz təminatı yerinə yetirilib.
2005-ci ildə Təhsil Nazirliyində qeyri-dövlət təşkilatlarının nümayəndələri də cəlb olunmaqla «Ümumi təhsil sistemində dərslik siyasəti» sənədi hazırlanıb və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti ilə razılaşdırıldıqdan sonra 23.01.2006-cı il tarixli, 33 nömrəli əmrlə təsdiq edilib.
1999-cu ildən 2007-ci ilə kimi ümumtəhsil məktəblərinin I-IV sinif proqramları, V-XI siniflər üçün «Azərbaycan dili», «Ədəbiyyat», «Riyaziyyat», xarici dil, «Azərbaycan tarixi», «Rus dili», «Fizika» (VII-XI s.), «Kimya» (VIII-XI s.) , «Coğrafiya» (VI-XI s.), «Ümumi tarix» (VI-XI s.), «İnsan və cəmiyyət» (VIII-XI s.), «Biologiya» (VI-XI s.) və s. proqramlar hazırlanıb, təkmilləşdirilib və çap olunaraq ümumtəhsil məktəblərinin istifadəsinə verilib. 2005-ci ildə bazis tədris planı əsasında işlənilən yeni proqramlar V-XI siniflər üzrə seçmə fənlər də nəzərə alınmaqla müvafiq olaraq «A» və «B» variantlarında hazırlanıb ki, bu da müəllimlərin işini xeyli asanlaşdırıb. Təlim gürcü dilində olan məktəblərin ibtidai sinifləri üçün gürcü dili proqramı həmin məktəblərin yerləşdiyi Qax, Zaqatala və Balakən rayonlarının müəllimləri tərəfindən işlənilib və təsdiq edilərək istifadəyə verilib. Milli azlıqların cəm halda yaşadıqları regionlarda fəaliyyət göstərən məktəblərin I-IV sinifləri üçün ana dili (doğma dil) proqramları yenidən işlənərək çap olunub. Həmin proqramlar əsasında dərsliklər hazırlanıb.
Ulu öndərimiz Heydər Əliyevin tapşırığına əsasən 1994-cü ildən etibarən Gürcüstanın təlim Azərbaycan dilində olan məktəbləri I-XI sinif dərslikləri və dərs ləvazimatları ilə pulsuz təmin olunur. Bu iş möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyevin tapşırığına əsasən davam etdirilir.
2004-cü ildə Gürcüstana humanitar yardım kimi göndərilmiş 61707 nüsxə dərsliyin 6000 ədədini Heydər Əliyev Fondunun Prezidenti Mehriban xanım Əliyeva hədiyyə edib. Dağıstanın Azərbaycan məktəblərinə də «Əlifba», «Azərbaycan dili», «Oxu» və «Ədəbiyyat» dərslikləri humanitar yardım kimi göndərilib. Gürcüstan hökuməti də respublikamızın Qax, Zaqatala və Balakən rayonlarındakı təlim gürcü dilində olan məktəblərin dərslik və dərs ləvazimatları ilə təminatına mütəmadi olaraq yardım göstərir. Bundan başqa, Heydər Əliyev Fondu həmin məktəblərin I-III siniflərinə gürcü dilində «Əlifba», «Riyaziyyat», «Həyat bilgisi» dərsliklərini və dərs vəsaitlərini hədiyyə edib.
Məktəb kitabxanaları fondunun zənginləşdirilməsinə xüsusi diqqət yetirilir. 2006-cı ildə Dünya Bankının maliyyə yardımı ilə həyata keçirilən Təhsil Sektorunun İnkişaf Layihəsi çərçivəsində «Ayna» Uşaq Ensiklopediyası seriyasından 18 adda 846000 nüsxə sinifdənxaric oxu materialı çap olunub və ümumtəhsil məktəb kitabxanalarına pulsuz verilib. Bundan əlavə, 19 adda 351595 ədəd coğrafi xəritə də çap edilərək məktəblərə çatdırılıb.
Azərbaycan Respublikası Prezidenti cənab İlham Əliyevin «Azərbaycanda kitabxanaların fəaliyyətinin yaxşılaşdırılması haqqında» 20 aprel 2007-ci il tarixli Sərəncamına əsasən məktəb kitabxanalarının maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsinə və müasir informasiya texnologiyaları ilə təchizatına diqqət artırılıb. «Azərbaycan Respublikasında ümumtəhsil məktəblərinin informasiya və kommunikasiya texnologiyaları ilə təminatı proqramının (2005-2007-ci illər) həyata keçirilməsi ilə əlaqədar bəzi məsələlər haqqında» Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 6 iyul 2005-ci il tarixli, 128 nömrəli qərarının icrasını təmin etmək məqsədilə ümumtəhsil məktəbləri üçün fənn proqramlarına uyğun olaraq Nazirliyin birbaşa sifarişi əsasında elektron tədris vəsaitləri hazırlanıb. Həmin vəsaitlər geniş müzakirələrdən sonra təsdiq olunub. «Azərbaycan tarixi» (Qədim və orta əsrlər dövrü), «Kimya» (Qeyri-üzvi kimya), «Biologiya» (Botanika və Zoologiya) və Fizika» (mexanika və molekulyar fizika) fənləri üzrə multimedia sisteminə dair disklər, metodik vəsaitlər və plakatlar hazırlanıb. Bu işin davamı kimi «Azərbaycan tarixi» (yeni və müasir dövr), «Biologiya» («İnsan» və «Ümumi biologiya»), «Kimya (üzvi və ümumi kimya) və «Fizika» (elektrodinamika, optika və atom fizikası) fənləri üzrə disklər, metodik vəsaitlər və plakatlar da hazırlanıb.
Təhsilin məzmununda aparılan islahatlar və dünya təcrübəsi göstərir ki, dərsliklər yeni, daha səmərəli məzmun və forma tələb edir. Məhz bu istiqamətdə yeni fənn kurikulumları təsdiq edilib və yeni fənn kurrikulumları əsasında hazırlanmış dərslik komplektlərinin tətbiqinə başlanılıb. Müvafiq dərslik komplektləri nəşriyyatların seçdiyi müəllif qrupları ilə birlikdə hazırlanıb və tender komissiyasına təqdim olunub. Dərslik komplektlərinin qiymətləndirlməsi 2 mərhələdə aparılıb və nəticələr Təhsil Nazirliyinin təsdiq etdiyi "Dərslikləri Qiymətləndirmə Meyarları” əsasında bal sistemi ilə dəyərləndirilib.
Ümumtəhsil məktəblərində təlimi daha müasir texnologiyalarla təmin etmək və onun səmərəli təşkilinə kömək məqsədilə 2008-ci ildə 15 fənn üzrə 140 adda 1400000 tədris plakatı çap olunub, müvafiq bölgü əsasında təhsil müəssisələrinə paylanılıb.
Bu gün də məktəblərin təhsilin məzmun göstəricisini və inkişaf səviyyəsini əks etdirən tədris ədəbiyyatları ilə-proqram, kurikulum, dərslik, dərs vəsaiti və digər tədris-metodik ədəbiyyatlarla fasiləsiz və ahəngdar təminatı ən ciddi problemlərdən biri kimi dövlətin diqqət mərkəzindədir.
MELUMAT BAZASI:www.EDU.gov.az

Tehsil nazirimiz M.Merdanov haqqinda

MeOr4782 — Sun, 12 Dec 2010 07:54:51 GMT

Misir Cumayıl oğlu MƏRDANOV

•1946-cı il oktyabrın 3-də anadan olub.
•1964-cü ildə orta məktəbi bitirib.
•1969-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsini bitirib.
•1970-1972-ci illərdə ADU-nun aspirantı olub.
•1973-cü ildə namizədlik, 1989-cu ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib.
•
1971-ci ildən 1989-cu ilədək ADU-nun mexanika-riyaziyyat fakültəsində müəllim,
baş müəllim, dosent, 1978-ci ildən 1989-cu ilə kimi dekan müavini vəzifələrində çalışıb.
•
1989-1992-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Xalq Təhsili Nazirliyində ali təhsil idarəsinin
rəisi, təhsil nazirinin müavini işləyib.
•1992-1996-cı illərdə BDU-nun tədris işləri üzrə prorektoru olub.
•1997-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin rektoru olub.
•1998-ci ildən Azərbaycan Respublikasının təhsil naziri vəzifəsində çalışır.
•

Elm və təhsil sahəsindəki nailiyyətlərinə görə 2000-ci ildə Azərbaycan Respublikasının
Prezidenti tərəfindən "Əməkdar elm xadimi” fəxri adına, 2006-cı ildə isə "Şöhrət" ordeninə
layiq görülüb.
•15-dən artıq kitabın, 100-dən çox elmi məqalənin müəllifidir.
•Yeni Azərbaycan Partiyasının Siyasi şurasının və İdarə heyətinin üzvüdür.
•Ailəlidir, 3 övladı var.

MELUMAT BAZASI:www.EDU.gov.az

Tehsil Nazirliyimiz haqqinda

MeOr4782 — Sun, 12 Dec 2010 07:52:31 GMT

Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti hökumətinin 1918-ci il 28 may tarixli qərarı ilə xalq maarifi və təhsili üzrə ilk nazirlik-Xalq Maarifi Nazirliyi yaradılıb, Nazirlər Şurasının 30 iyun 1918-ci il tarixli qərarı ilə Xalq Maarifi Nazirliyinin üç şöbədən (ümumi orta təhsil, ali və orta ixtisas təhsili, peşə məktəbləri) ibarət strukturu təsdiq olunub.
Azərbaycan SSR Nazirlər Şurasının 28 aprel 1920-ci il tarixli 1 nömrəli dekreti ilə Xalq Maarifi Nazirliyinin adı dəyişdirilərək Xalq Maarifi Komissarlığı adı ilə yenidən təşkil edilib və ölkədəki bütün təhsil müəssisələri bu qurumun tabeliyinə verilib.
1940-cı ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə Əmək Ehtiyatları İdarəsi yaradılıb və texniki-peşə təhsili müəssisələri həmin idarənin tabeliyinə daxil edilib. Hökumətin qərarı ilə həmin idarə əsasında 1959-cu ildə yaradılan Dövlət Texniki Peşə Təhsili Komitəsi 1988-ci ilədək fəaliyyət göstərib. Eyni zamanda Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə 1959-cu ildə Ali və Orta İxtisas Təhsili Komitəsi (1964-cü ildən müstəqil nazirliyə çevrilib) yaradılıb, respublikada fəaliyyət göstərən ali və orta ixtisas məktəbləri onun tabeliyinə verilib. Bu qurum 1988-ci ilədək fəaliyyət göstərib. Ümumiyyətlə, 1959-cu ildən 1988-ci ilədək təhsillə bağlı Azərbaycanda 2 nazirlik və bir komitə (Xalq Maarifi Nazirliyi, Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyi, Dövlət Texniki Peşə Təhsili Komitəsi) fəaliyyət göstərib.
1988-ci ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə hər üç nazirlik ləğv edilərək onların bazasında Xalq Təhsili Nazirliyi yaradılıb və nazirliyin strukturu təsdiq olunub. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 3 sentyabr 1993-cü il tarixli sərəncamı ilə Xalq Təhsili Nazirliyinin adı dəyişdirilərək Təhsil Nazirliyi adlandırılıb. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1 mart 2005-ci il tarixli fərmanı ilə Nazirliyin Əsasnaməsi təsdiq edilib.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 26 mart 1998-ci il tarixli fərmanı ilə Misir Mərdanov Azərbaycan Respublikasının təhsil naziri təyin olunub.

MELUMAT BAZASI:www.EDU.gov.az

Təhsil Nazirliyinin “Qaynar xətt” xidmeti

MeOr4782 — Sun, 12 Dec 2010 07:50:36 GMT

Təhsil Nazirliyinin "Qaynar xətt” xidmətinə (telefonlar: 496-34-82; 496-37-61; e-mail ünvanı: qaynar-xett@edu.gov.az) cari ilin oktyabr və noyabr aylarında 1854 müraciət daxil olub.

ETRAFLI:

Həmin müraciətlərdən 1535-i telefonla, 319–u isə elektron poçt vasitəsilə qəbul edilib.
Qeyd edək ki, bu aylar ərzində sorğu xarakterli müraciətlərin çoxu məktəbəqədər, ümumtəhsil, texniki peşə, orta ixtisas və ali məktəblərə dair məsələlərlə bağlı olub. Müraciətlərin digər qismi isə məktəbli forması, dərs bölgüsü, xaricdə təhsil, özəl ali məktəblər və s. məsələlərə aid problemləri əhatə edib. Ümumtəhsil məktəbləri ilə əlaqədar müraciətlərin 207-si Bakıdan, 11-i Yardımlıdan, 10-u Sumqayıtdan, hər birindən 5-8 olmaqla Cəlilabad, Quba, Goranboy, Göygöl və Mingəçevirdən, hər birindən 3 olmaqla Lerik, Daşkəsən, Ağsu, Şamaxı və Samuxdan qəbul olunub.
Məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə uşaqların qəbulu, ödəniş haqqı, iş rejiminə dair və s. sorğular "Qaynar xətt” xidmətinin növbətçiləri tərəfindən cavablandırılıb. Ümumtəhsil məktəblərinə müəllimlərin müsabiqə yolu ilə işə qəbulu, dərs bölgüsü, dərsliklərin şagirdlərə çatdırılması, habelə ali təhsil müəssisələrinə tələbələrin köçürülmə və bərpası, təhsil haqqının ödənilməsi, bakalavr və magistr pillələrində ixtisaslaşma, təhsil sənədlərinin tanınması və s. ilə bağlı çoxsaylı sorğulara xidmət əməkdaşları və Təhsil Nazirliyinin müvafiq struktur bölmələri tərəfindən aydınlıq gətirilib.
Ötən iki ay ərzində Azərbaycan Beynəlxalq Universiteti ilə əlaqədar daha çox müraciət qəbul olunub. Bu təhsil müəssisəsinin fəaliyyətinə verilmiş xüsusi razılığın (lisenziya) qüvvədə olma müddətinin uzadılmaması barədə Təhsil Nazirliyinin 01.09.2010-cu il tarixli 1200 nömrəli əmrinin icrası ilə əlaqədar daxil olan bütün sorğular müvafiq sənədlərə uyğun cavablandırılıb.
"Qaynar xətt” xidmətinə daxil olan şikayət xarakterli müraciətlər diqqətlə araşdırılıb və onları törədən amillərin aşkar olunub aradan qaldırılması istiqamətində konkret tədbirlər həyata keçirilib. Bütün müraciətlərin təxminən 10 faizdən çoxunu təşkil edən bu şikayətlər Təhsil Nazirliyinin mərkəzi və yerli struktur bölmələri tərəfindən araşdırılıb. Bir çox hallarda həmin şikayətlərin müəllifləri anonim olub, bir qisim müraciət müəllifləri şikayətlərini geri götürdüklərinə dair yazılı izahat verib, digər müraciətlərdə günahı olanlara qarşı müəyyən tədbirlər görülüb.
İki ay ərzində Abşeron rayon ümumtəhsil məktəblərindən daxil olan müraciətlər digər rayonlardan qəbul edilmiş müraciətlərdən daha çox olub və onların sayı 30-a yaxındır. Müraciətlərin əksəriyyətində Abşeron rayon məktəblərində bir neçə dəfə məcburi qaydada məktəbli formasının satışının təşkil edildiyi bildirilib. Qeyd olunan məsələ ilə əlaqədar araşdırma aparıldıqdan sonra Təhsil Nazirliyində müzakirə keçirilib və Abşeron Rayon Təhsil Şöbəsinin müdirinə yaranmış problemin qısa müddətdə aradan qaldırılması üçün müvafiq tapşırıqlar verilib.
"Qaynar xətt” xidmətinə daxil olan müraciətlər əsasında işində nöqsanı olanlar tənbeh edilib, onlara irad bildirilib və töhmət verilib, eləcə də digər inzibati cəzalar tətbiq olunub. Belə ki, Xətai rayonundakı 257 saylı məktəbin riyaziyyat müəlliminə dərs zamanı pedaqoji prinsipləri pozduğuna, müəllim-şagird münasibətində ifrata vardığına və şagirdlərlə kobud davranışına görə axırıncı xəbərdarlıqla şiddətli töhmət verilib. Abşeron rayonu Xırdalan şəhərindəki 1 saylı orta məktəbin müəllimi isə məktəbli formasının satışında təlimata zidd olaraq iştirakına görə işdən azad edilib.

Melumat bazasi:www.edu.gov.az